bottom-header-cut

Visie

Ongelijkheid in arbeidsmarktpositie

Uit verschillende onderzoeken maar ook de eigen ervaringen van Atiyeh Re-integratie is gebleken dat er sprake is van ongelijkheid in de arbeidsmarktpositie tussen vluchtelingen en autochtonen. Dat geldt ook voor de diverse allochtone groepen en categorieën (afkomst, leeftijd, sekse, opleiding, migratieredenen) onderling. Deze ongelijkheid betreft niet alleen de kwantitatieve maar ook de kwalitatieve aspecten van deelname aan de arbeidsmarkt: zoals verschillen in functie en in de aard van de arbeidsovereenkomsten (veelal tijdelijk bij allochtonen).

Verklaring van de ongelijkheid

Het lagere c.q. buiten Nederland verworven opleidingsniveau wordt doorgaans genoemd als belangrijkste verklaring voor de ongelijkheid in kansen op de arbeidsmarkt tussen vluchtelingen en autochtonen. Ongetwijfeld belangrijk maar niet afdoende, aangezien de ongelijkheid zich ook voordoet bij in Nederland steeds hoger opgeleide vluchtelingen, welke 40 % van de totale vluchtelingen populatie in Nederland vormt (CBS 2010).

Dit betekent dat er ook andere factoren zijn die hierbij een rol spelen.
Zonder nadere analyse volgt hieronder een aantal aspecten, door onderzoekers en praktijkwerkers doorgaans beschouwd als factoren die de achterstand verklaren.

  • Gebrekkige taalbeheersing.
  • Lange asielprocedure.
  • Langdurige baanonderbreking.
  • Het niet kunnen aantonen van diploma’s. Of indien wel, onderwaardering van het niveau.
  • Gezondheids- en psychische  problemen (trauma’s).
  • Inefficiënt zoekgedrag; geen aansluiting tussen zoek- en werfkanalen, geringe netwerken.
  • Onevenredige bemiddeling door onder andere onvoldoende expertise van arbeidsbemiddelaars en afroming.
  • Laag beroepsniveau. Allochtonen zijn oververtegenwoordigd in elementaire en lagere beroepen. Het verschil tussen opleidings- en beroepsniveau is groter dan bij autochtonen, vooral bij mensen met een wetenschappelijke opleiding.
  • Ontbreken van juiste documenten.
  • Onbekendheid met de Nederlandse bedrijfscultuur, waardoor veel vluchtelingen moeite hebben om zichzelf te “verkopen”. Zij presenteren zich niet goed,  maken “fouten” bij de sollicitatieprocedure (sollicitatiebrief, cv, sollicitatiegesprek).
  • Discriminatie. Werkgevers zijn bang voor cultuurverschillen; als zij de kans hebben, nemen zij een autochtoon in dienst, het is “veiliger”.
  • Flexibele arbeidscontracten. Zelfs in perioden van opleving van de economie, met als gevolg afname van de werkloosheid, is er nauwelijks sprake van toename van het aantal vluchtelingen met een vast dienstverband.

 

Adequate oplossingen

Maatregelen om de ongelijkheid weg te nemen zijn op alle fronten nodig.

In de toerustingfase moet worden gedacht aan taalonderricht (taalstages, duale trajecten).

In de instroomfase zijn er, desnoods onorthodoxe, maatregelen nodig om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, zoals ‘combinaties van jobhunting en headhunting’, ‘warme overdracht’ van kandidaten, prikkelen van werkgevers, meer en gerichte bemiddeling, effectieve aanpak van discriminatie.

Op de werkvloer is personeelsbeleid nodig dat vroegtijdige uitstroom van  vluchtelingen voorkomt en hen ook promotiekansen biedt.  Denk aan coaches en vertrouwenspersonen, voorlichting aan werkgevers en personeelsfunctionarissen, omgangsregels etc.

Deze oplossingen zijn zeker niet nieuw. Zij zijn het resultaat van jarenlange praktijkervaring, bevestigd door gekwalificeerd onderzoek en analyses.

Het probleem ligt vooral in de implementatie van de maatregelen. Er is onvoldoende aansluiting tussen beslissingsniveaus (centrale afspraken hebben geen navolging in de praktijk) en gebrek aan voldoende facilitering.  Ook wordt er geleund op pilots die geen voortzetting krijgen en geen of onvoldoende afstemming tussen maatregelen op de verschillende beleidsonderdelen. Hierdoor hebben de pogingen om de problematiek in kwestie op te lossen een beperkt effect.

Toekomstperspectief

Er zijn positieve trends te constateren.  Deze zullen op langere termijn effect hebben, ook op de arbeidsmarkt. En zullen op alle mogelijke manieren moeten worden gestimuleerd. Ondertussen zal er ook moeten worden gewerkt aan de opheffing van alle andere belemmeringen die mede oorzaak zijn van de achterstand.
De inzet van de overheden, werkgevers, intermediairs op de arbeidsmarkt, scholen en opleidingsinstituten, en niet in de laatste plaats de bijdrage van de vluchtelingen zelf (werkzoekenden en werkenden) zijn bij al deze inspanningen onmisbaar.

Atiyeh Re-integratie zet zich met al haar mogelijkheden in om bij te dragen aan de oplossing van de aangegeven problematiek. Met dit doel heeft zij een eigen professionele methodiek en werkwijze ontwikkeld.